Calendrier

Octobre 2008
L M M J V S D
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
<< < > >>

Présentation

illilten

Pseudo: MOULOUD OUBEKKOUCatégorie: AssociationsDescription:
BLOG DE LA COMMUNE
Recommander ce blog

Commentaires

Aucun article disponible

Newsletter

Inscription à la newsletter

Syndication

  • Feed RDF 1.0
  • Feed ATOM 0.3
  • Feed RSS 2.0
Lundi 22 Janvier 2007

Taddart At Σisa

 

Awal-a d awal γef taddart At Σisa Uyaḥya, neγ ahat d awal γef tudrin akw n tmurt nneγ imi yiwen n sent akw, rγant akw, kif kif-itent akw deg wayen ctaqqent.

Taddart At Σ
isa.


Taddart

Tadart At
Σisa tezga-d di tγiwant (di lεarc) At Yellilten, ar usammar n Micli. Am tṭaqa di tudrin n tmurt, γef usegrarab i t-ṛessa. U tsenned ar Uzsru n Bibras d-yezgan γ
ef ulzelmaḍis (wallit lafuṭu).

S nnig taddart d adrar u ayla-s isawweḍ tilisa-s ar Uzsru n Dhur s wanida d-yebda acercer wasif n Tmuqit imi ssawalen di taddart Asif n Buciker. Ar tama tazelmadt n taddart, seddaw wezsru n Bibras, yella wasif nniḍen imi qqaren Asif n Tegzirt. Maca aneggaru ya yett
γar deg unebdu imi aman-is bḍan ten At Yegfilen d At Tfilkut (snat n tudrin n Lε
arc).
At Yegfilen sswayen tibḥirin s wayen d-yegran seg iteyyuten d iqadusen At Tfilkut.

At Tfilkut, imi seg U
γbalu nsen (Aγbalu d taferka n Tfilkut d-yezgan sennig win At Yegfilen) id-bdan tikli waman, wwin ten ar taddart nsen imi ta ur tesε
i ara aman.

Ma d aman n wasif n Buciker, bḍan ten At
Σisa d At Σdella (taddart n nniḍen n Lε
arc), timti d-yeqqim kra seg sen si targa, iteddu cwiṭ inezsizs deg wasif-a d-yellan ar tama tayeffust n taddart.

Ass-a, taddart At
Σisa taqburt teqqim d tilemt, anagar n kra n yexxamen yezgan ttwazedγen. At Taddart akw udren-d ar …lluḍa, cwiṭ uzaγar yellan anda yella wexxam n tγiwant. Ar ijufar n uxxam-a, yettwabnan deg wakal At Σ
isa, i bnan At Taddart ixxamen nsen imaynuten, yerna stexridtin nsen akw iten ssalin.


Imezda
γ


Taddart At
Σisa zedγen-tt assa, ahat, kra n 2500 d ixef. Γef akken zsriγ ulac kra n « les statistiques » akken a nwali acḥal n yergazen d ttlawin, acḥal imecṭaḥ d imeqwṛanen, acḥal n yelmezsyen d yemγaṛen, atg. Wid isteqsaγ di taddart γef anect-a, nnan iyi : « Ula d kečč ziγeeeen ! Aaa ! war nestufi ara i tigi ! »
Maca, xas akka lluxan acemma wid n wassa, seg imezda
γ-is n yiḍ-li ufraren-d yergazen isent isnen i tirrugza d tinzar tikli. Mačči d yiwen mačči d sin, ama d irgazen ama d tilawin, i yefkan aqerruy-is γef tlelli di ttraḍ n 54-62. Ma d ttraḍ n 63-65 id-yeskar Ukabar Iγalen Inemlayen (FFS) mgal adabu aεrab-ineslemzsri, yemmut deg-s Mass At Yiddir. Tuγ
imiren ulac anwa ar a irefden abeckiḍ, irgazen akw tquc iten Fṛansa.



 

 

Amezruy n taddart

 

 

Imi tira urğin nessen as tikli s wazwawen, taddart At Σisa ur turi ara γef umezruy-is. Myal yiwen dacu i yeshetrif γef yeḍ-li n taddart. Maca anda yemlal wawal d gma-s, akka i d-wwin tadyant :
Zik taddart At
Σisa, qqaren as Taddart Ufella. U tezga-d deg yiwen wayla imi neqqar Tala Tasemmadt (acḥal semḍit waman-is deg unebdu !) u Tala Tasemmadadt attan mtwal taddart At Aε
della.
Maca taddart-a Ufella ur tetḍif ara aṭas, ur teddir ara aṭas mi tenger. Ayen i tt-is negren ttawin a
γ t-id yemγaren d tadyant akken aγ d-smektayen « d yiḍelli nneγ ». U attan ihi amek tella tadyant-a :

Di taddart Ufella tella-d talwit. Imezdaγ n taddart akw ddren am atmaten, am yiwen u myal yiwen ilha d yiman-is, d uγ
rum-is d twacult-is.

Infel ussegwass
γef gma-s, almi d yiwen wass tufrar-d di taddart yiwet n teqcict « tugar iṭij di tḥuski », tecbeḥ alami d ulamek. Mi tmed kra, ilmezsyen n taddart akkw teččur asen tiṭ, rran-tt akken ma llan. Seg sen, wa yezga yettargu, wa tuγ
it yesxaṛxuṛ !
Ihi tilemzsit-a « fkan-tt » imawlan-is i yiwen ilmezsi n taddart, maca nettat ul-is yella yeddem-it wayeḍ, ized
γ
-it wayeḍ xas akken s tufra.

Ass-mi tedda d tislit (
γur-s yurag wanza u ar ilmezsyen yurag imetṭi), γ
ilen At Taddart tefra tadyant-is u ad tili am nettat am tlawin nniḍen yelhan d yexxamen nsent « war ma rrant-d tiqaqacin n wul ar ger wallen nsent », xarttum i kra issegwassen.
Yejbed ihi wakud ma d-yejbed, ssennan wussan
γef wiyiḍ almi d yiwen wass i deg d-tella tmeγra di taddart. U am akken tella si zik, myal tameddit n wass n tmeγra s wurar-is. U deg wurar n wassen, ssekrent tt-id tlawin n taddar ad tecḍaḥ tugi. As-mi tt-ḥarsent, tekker u tenna-d awal d-yegwran ar ass-a u yettwasnen aṭas di taddart : « Γur-wat cḍaḥ-iw isε
a ixeclawen ! »

Maca xas akken tewwet iten-id s wawal, yiwen di taddart ur yerri lmend-is ar u
εeggen-a. Netta ul icaḍen iceffu ! Ihi, acettiḍ γef wammas, tuder-d ar tγarγart u tebda aneqneq s taγma, s tayett, s tiṭ. Simmal tulawin kkatent afus, simmal nettat tettaf iman-is di tγarγart. Simmal tettḥulfu i tmuγ
li n yergazen fell-as, simmal tettezzi iman-is am wemrar.

Mi tella tcetṭaḥ, ilmezsyen n taddart akw u
γalen am imcac deg imirγan, zzin-d i tγarγart sexcen. U kan akka yekker umennuγ di taddart, wa yekkat deg wa u ssawḍen-tt almi d timegraḍ. Msenγ
an almi msengaren, maca tadyant ur d-nni ara amek. Tenna-d kan wid d-yegwran jedlen adeg i taddart u ussan-d ar nnig taddart n wass-a, ar Tala Lbuṛ.

Di Tala Lbuṛ di
γen tukwi-d targazt deg uterras u yekker cwal. Xedmen akka yemγaren mi zsṛan sani tetteddu tegwnitt, mγen ar Uzaγar (n Llexmis) ad walin imrabḍen akken asen d-afen tifrat, abrid ar ad yerren talwit di taddart d tigzi deg wallaγen. Ččuren iqiḍunen, ssennan iγ
wyal, ṭfen ibardan nsen ar « sidi ».

Ihi, mi wwḍen, mlalen-d Imrabḍen Uzsa
γar, mmuccahen asen tadyant n taddart yellan « γef yiri n ngar wis sin ». Imrabḍen, di tmusni nsen yezsḍan γ
ef nneyya n Umsedrar, ufan asen-d tifrat, abrid u nnan asen-d :
« Qqimet ddaw taddart-a nwen, smarkit sin wakraren u tanfem asen ad mwaten. Anda ifran ad tebnum dina Lğama, u ad a tcetlem din.
U akka kan ar a tekkes daε
wessu tewwi taddart nwen. »
Mi d-u
γalen imγaṛen ar taddart zsṛan dacu isen-d yeqqimen ad txedmen akken ad selken taddart nsen « seg yimi n yizem ». Smarkin akraren, unfen asen mwaten almi yeγli yiwen seg sen, u yeγli anda akka ibed ass-a Lğama ilem n taddart (i γef yenneqneq, yebε
uzsel udebsi n Uparabul).


Buciker

Buciker d a
εessas n taddart. Myal assegwass, deg wagur n γuct, yettili-d usensi deg-s. U ass n tmeγra yagi iγ d-ğğan imezwura, di tmezgida n Buciker ulac ansi ar a tekkeḍ di medden. « Ula ma yella win d-iḍelqen i tmellalt seg igenni, ur tettruzsuy ara ! », s wawalen-a ittzuxun Irgazen d tlawin At Σ
isa m’ ar a yekfu usensi.

Maca, ma yella tame
γra ya tessefsis awal gar medden, tessaγay taḍsa γef wudmawen, tettekkes aγilif γef wid yennuγnan, tettak asirem i wid d-irezfen as ḥedṛen, tessassay-d diγen tadrimt i taddart. Aḥetṭuf iṣurdiyen id-yettawi wegraw n yemγaṛen ideεun i wid mi fessus wul (wid yettakken lwaεda) s wurawen n usirem, d tudert γwuzifen, d uγṛum afessas, amellal, diγen s wayen akw yettmenni umdan i yiman-is d warraw-is. Si tama nniḍen, imγaṛen daεun diγen i win yebγan ad yawi « ttwab » d tumert si Buciker akken ur t-id yettaweḍ ara wayen n diri : a war teččeḍ aγ
rum asemmaḍ, a war tedduḍ ḥafi,…

S « yedrimen-a n Buciker » d wayen d-bedzren At Taddart, tadamsa n At
Σ
isa tufa iman-is u tugdi n tegwnatin n ddiq urğin tella-d di taddart-a.

Yella di
γen usensi nniḍen di taddart At Σ
isa, maca wagi d amecṭuḥ, i « At Taddart kan » u yettili-d kra n smanat seld win n Buciker di tmezgida n Wannar Abextit.
Zik, u tikwal ula d ttura, di tmezgida yagi n Wannar Abextit i d-ttili tme
γṛa n Anzsar timti a tebdu tettiwriγ tmurt neγ
m’ ar a yeffad wakal tiqit n waman.

U i
εessasen-agi merra, At Taddart ur ten tettun ara kra ar a yekk ussegwass, aggali s Buciker deg At Σisa yugar win s Ṛebbi. Win terra tmara ad iggal, yesmenyif ad iḥnet s Ṛebbi wala ad iḥnet s Buciker. Tanḍelt daγen deg-s i tettili imi timeqbeṛt n taddart attan deffir tmezgida, u akka ar tura, ur d-yelli ara win izemren ad yeddu ar din deg iḍ (ala win terra tmara). At Taddart akw ttagaden annar-a izsekwan deg uḍellis. U mačči d yiwet macci d sant n tmucuha i nesla γef wid iwalan neγ imlalen iwkilen deg iḍ dinna. Kra tban asen-d tafat tetteddu am umdan, kra d « Taqqufett At Laxart », kra d « Mzizel Izsekwan », kra d « Buberrak » u llan akw ya kra imeslab yegganen din d-inagen d akken wallan …Buciker s timad-is. Xarttum di taddart, terretwi tsekla n…tugdi, win ibγ
an ad inadi …

Tineggura-ya, imi At Taddart akw udren-d
γar « luḍa », ula d igrawen n taddart (Inejmuεa) d iε
eggalen-is (Tṭemman) di tmezgida n Buciker id-ttellin. Akka At Taddart ur ttalin ara ar Taddart taqburt, « ar winhin hah ».

Ihi, aṭas n tlufa n taddart At
Σisa i iqnen ar Buciker « ucbiḥ » akken qqarent temγ
aṛin. Yiwet ur d-ttili ma ulac-it…akka i tella tudert di Taddart-a.
Isenfaren n taddart :

Mi kre
γ ad refdeγ awal γef tudert n zik di taddart At Σisa, ur ufiγ ara awal ar a isendhen abrid n tudert, neγ tamḥiqt, deg uzirig n wakud neγ
deg ubrid-is.
Nuda
γ deg idlisen, deg imawalen, deg uzsetṭa n Internet, farsaγ di tenfaliyin nneγ am akken farsen medden tifarkiwin di tefsut, maca i ufiγ
ala : Tigert !

Maca, imi rri
γ u ilaq iyi a t-sqedceγ, snulfaγt-id : tazikennitt. Tazikennitt ihi d amek yedder umdan zik, u tazikennitt di taddart At Σisa, akken ad nuγal γer wawal nneγ, tella-d kan . Ur tettaččar ara tiṭ !

Xas akken tatrat tessaγ akw di tmura n umaḍal, di tmurt n Uzwaw d tikli n tfiraεqest i tetteddu. Tikwal ar zdat, tikwal timendeffirt u tikwal nniḍen di tṭarf, deg dis.
Di tikli n zdat, neğğa « ddaw wexxam » u nessali lkabinat deg ixxamen, nessers ayeddid uγerrus u nerfeḍ abidun ukawačču, nesnes times n yesγaṛen i usewwi u nessaγ tin ifurnuten n lgaz,…
Di tin n deg dis, nekkes asarwal « aεrab » u nelsa asarwal atrar, neğğa tiγimit di tejmaεt u nekcem ar leqhawi,…
Ma di tin n timendeffirt, nγil ad nessenser di tzikennitt, ziγ nettwaqqen ar γur-s : nugi as i tmetṭut awal d uzref, nehmel tameslayt nneγ u nerfed awal s tid n medden. Nezga, ar assa n wussan, nettγili d akken tira s tmeslayin n medden aγ d-awi tilelli, tugdut, beqqu n usqardec n tektiwin, tabγest d tumart akken as nesnerni di tsekla nneγ. Maca netta tikli ya d-nedda deg ubrid n yir tirga, tejgugel yis nneγ alami d-nufa iman nneγ d asigwar i nleqqweḍ imi timeslayin-a tiwardanin neğṛen yiss-ent imawlan nsent taγanimt n tmuγli nsen γar tlufa n tudert, u nekwnni nedda di lḥemla tiṭ tebbundel !

Cfu-k-id, am At Σisa am tudrin nniḍen n tmurt, yiwen wudem, yiwet n tikli,…yiwet n tzikennitt ! Acku myal taddart d yiwet kan gar yessis n Tmurt.


Asenfar n waman

Am akken i t-id nniγ yagi, tudrin At Yellilten myarfadent abeckiḍ mačči d tikelt γef temsalt n waman.
Deg ussegwass n 1990 d At Σisa d At Yegfilen i niqqal myefkan-tt di Ssed Ufella. Nerna assegwass mecqarwan At Tfilkut d At Uzsru s texnefyac. Kra n wagguren kan s yin, tekker gar At Tfilkut d At Yegfilen. Wanag At Σisa d At Σdella si zik ttmyezlazen, dγa γef snat-a tineggura awwen-d awwiγ yiwet n tmacahutt is issarfayen warrac At Σisa wid n At Σ
della :
Zik (wissen melmi ?) At
Σdella necfen. Myal m’ ar ad-aweḍ tmecredt di taddart At Σisa ad mγen asen tt-ksen. Dγa At Σdella ad ččen « Jijju », At Σ
isa ad ččen imetman d ileddayen.
Yiwen ussegwass, mi d-wweḍ tmecredt, am myal assegwass yezrin, At
Σisa zsran i wumi ar a zlun akraren d yezgaren, dγa xedmen akka myefkan awal ad zlun « Iγwyal » akken ma usan-d At Σdella « ad retεen asnus ». U akken i teffeγ : iγwyal mmezlen, At Σ
della mgagin-d ad awin « tacriḥt » !
U assa, m’ akka d-
γli talwit ger snat n tudrin-a, tamsalt-a n « uγyul » teqqim-d d tamseḍsit. Wa yeqqar : zik nerna kwen u nekkes awen timecredt macci d tikkelt ! Wa yettara yas : Zik nessečč awen aγ
yul !

Ma d tadyant n waman, ar assa n wussan, s nqqar n tiṭ i ttemyexzaṛen At Yellilten.
U ahat d aya i idegren taddart At Σisa ad tessekcem aman-is ar ixxamen deg issegwassen n 1993-1994. Yerna di tallit-nni adabu aεrab-ineslemizsri, stiṭ n tγ
iwant, ccuren as tiṭ issafen yekkaten gemmaḍ-in gemmaḍ-a di tegrest.

Tura xas akka ar tteblagi
γ deg wawal ar wayeḍ, ayen rriγ a t-id inniγ d akken taddart At Σisa tekker as i yiwen usenfar anect-ilat. Di tazwarra, s wawal, nγil-it akw ulamek-it, d awezγi. Maca di tidett, di tigat, akken nniḍen i teffeγ imi At Taddart akken ma llan s tezmert, s iγallen, s idrimen, ay ameqqwran ay amecṭuh, ay argaz a tametṭut ddan akw yiwet n tikli ugar n sin issegwassen. Yiwen ur issris iγ
essan is alami d assmi d-kecmen waman, yellan ttezririgen zik i waḍu, ixxamen.

U kra yečča usenfar-a d adrim, aṭenṭun ur t-id yefki udabu. Kra din gren as irebbi At Taddart iman nsen, s tirrugza d tissas.

Ass aneggaru, ass n tme
γṛa, assmi wwḍen waman ar uxxam aqarni di taddart, begsen-d Imḍebren n taddart ad nemmren akw imezdaγ n taddart γef ayen ssalin, γef ayen gan, γef ayen imi ḥekren u gan tameγ
ṛa i taddart anect-ilatt u acki-tt : ečč, ssu !

Maca ass-nni, ayen gzi
γ nekkinni, d akken Tamurt n Uzwaw s umata ur tesεi ara adabu u imezdaγ-is ma yella ur ttkilen ara γef yiman nsen, ur ten id-ittawweḍ wara, u ur xedmen yiwet. U ayen iyi sdubzen diγen, mi gziγ
belli Izwawen zemren i yiman nsen m’ar a dduklen. Wwin-d iman nsen ama di tmecṭuḥin ama di tmeqwranin.


Tiwaculin n taddart

Am tudrin akw n tmurt, ismawen n twaculin di taddart At
Σisa xarqen-tent « Irumyen » d Waε
raben ass-mi nedder ddaw uḍar umahras afransis. Xarbeqen asent udem s id-lulent maḍi.
Llant d tizwawin, d timazi
γin, d tiquranin u seg wass-mi id-isbed Urumi “mmi-s n Bexta” ar temhalt neγ iḥarkiyen-nni nneγ « yeγran » di zzawiyyat, yuγal mmi-s n wedrar ur yettwafran, ur yettwafṛaz gar warraw n Lyaman neγ n Lεiraq…Ssrewten igar u yiwen ur asen yenni : Hemma ! U akka yuγ
alen « Imceddalen » d « Mced Allah !»,…
Timti ur ss
εarben ara isem n twacult, ggarzen as afzim afransis γef unyir u akka i yuγ
alen « At Ufella » d « Aït Oufela »,…


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Atent-in ihi :

- At Udi
ε
.................ssarsen-ten.....Aït Aoudia
- At
Σ
etman.............ssarsen-ten.....Tantemante
- At Yidir.................ssarsen-ten.....Guiddir
 -At Vkou .................ssarsen-ten…. Oubekkou

 

 

- At Tiγilt.................ssarsen-ten.....Bekkou
- At Ugwni...............ssarsen-ten.....Ould Bekkou
- At Mes
ε
ud............ssarsen-ten.....Oumouhand
- At Uciban..............ssarsen-ten.....Chibane
- At Mḥend S
ε
id.....ssarsen-ten.....Ben Bekkou
- At Ḥmed..............ssarsen-ten.....Aït Ahmed
- At Ubeqqasem......ssarsen-ten.....Naït Bekkou
- At Yaḥya..............ssarsen-ten.....Yahoui
- Iwej
ε
uden.............ssarsen-ten.....Oudjaouden
- At Remḍan...........ssarsen-ten.....Aït Ramdane
- At Rabaḥ..............ssarsent-ten....Aït Rabah

Tella-d yagi di
γen twacult At Ufella maca tenger.
D Faḍma At Ufella I d taneggarut seg sen u temmut deg issegwassen n 80.

Maca ismawen n twaculin n taddart At
Σisa ttusseqqant sya-u-sya, send u seld Fṛansa. Wanag ur yelli dacu ar ad yawwin isemawen am At Ramdan, At Rabaḥ, At Mesεud neγ At Aḥmed ar ul n Tmurt Umaziγ. U xas akken sselsen yagi yir aceṭṭiḍ i udem n twaculin n tuddar nneγ, Aεṛaben ur arwin ara. Bedden-d ar tama Uṛumi, dγa ddan deg wayen d-iqqimen : « At » d « U » rran ten d « Ould » neγ
« Ben » …

D aya kan ihi i rri
γ a t-id iniγ γef taddart At Σisa « Uyaḥya », ma d ayen ddren imezdaγ-is ama di ttrad n 54-62 neγ deg win n 62-65, tigellel n wassa d waguren ttemlilin yelmezsyen-is, tudert tasartit di taddart, iderma d tmegraḍ d-wwi « tedrumt » neγ « tṣeffit » ad as nanef i tikkelt niḍen.

Recherche

Portail de l'emploi 100% gratuit

Créer un blog sur dzblog.com - Contact - C.G.U. - Reporter un abus